Ewidencja transakcji kryptowalut do PIT-38 w 2026
Bez porządnej ewidencji rozliczenie kryptowalut w PIT-38 zamienia się w zgadywanie. Giełda pokazuje saldo, a fiskus pyta o każdą sprzedaż, wymianę i opłatę. Ten poradnik pokazuje, jak prowadzić ewidencję transakcji kryptowalut w Polsce na 2026 rok: co zapisać, skąd wziąć CSV, jak nie zgubić KUP i czego US najczęściej oczekuje. Szerszy kontekst podatku: podatki od kryptowalut – PIT-38.
Aktualizacja: sierpień 2026. To pomoc techniczna przy ewidencji, nie zastępstwo księgowego ani interpretacja indywidualna.
Po co ewidencja, skoro giełda ma historię?
Historia na Binance, Krakenie czy Bitstamp to nie to samo co ewidencja do zeznania. Z trzech powodów:
- jedna osoba często ma kilka giełd i portfeli – fiskus patrzy na Ciebie, nie na konto,
- wymiana krypto→krypto (BTC na ETH, ETH na USDT) też bywa zbyciem – saldo w PLN na koncie bankowym nic o tym nie mówi,
- giełda może ograniczyć eksport, zmienić panel albo zniknąć; kopia CSV z zeszłego roku nie wróci sama.
Ewidencja to Twój spis zdarzeń w PLN: data, co zbyłeś, za ile, ile Cię to kosztowało. PIT-38 liczy się z tego spisu, nie z „ile wypłaciłem na konto”.
Co wpisać przy każdej operacji
Na start wystarczy arkusz (Excel, Google Sheets, LibreOffice). Jedna linia = jedna operacja. Kolumny, które warto mieć od pierwszego zakupu:
- data i czas (UTC albo czas polski – trzymaj jedną konwencję),
- typ: zakup, sprzedaż, wymiana, wpłata fiat, wypłata fiat, transfer między własnymi portfelami, opłata,
- aktywo i ilość (np. 0,012 BTC),
- przeciwna strona (PLN, EUR, USDT, ETH),
- wartość w PLN w momencie transakcji,
- prowizja (w jakiej walucie i ile to w PLN),
- giełda / portfel / tx-id,
- uwagi (testowa wypłata, pomyłka, airdrop – osobno).
Transfer między własnymi portfelami zwykle nie jest zbyciem. Zostaw go w ewidencji jako transfer, żeby nie liczyć go dwa razy jako sprzedaży. Sam zakup BTC za PLN też nie jest PIT-38 – podatek powstaje przy zbyciu. Szczegóły zbycia i wypłaty: jak sprzedać Bitcoin i wypłacić PLN.
Skąd wziąć dane: CSV z giełdy
Nie czekaj na kwiecień. Co kwartał (albo po większej serii transakcji) pobierz:
- historię spot / convert / OTC,
- historię wpłat i wypłat fiat,
- historię wpłat i wypłat krypto,
- raport prowizji, jeśli giełda daje osobny plik.
Zapisuj pliki z datą w nazwie, np. binance-spot-2026-08.csv. Nie nadpisuj starego eksportu nowym – czasem giełda ucina historię albo zmienia format kolumn.
Jeśli handlowałeś na więcej niż jednej platformie, zrób osobny arkusz na giełdę i jeden zbiorczy. Zbiorczy jest do PIT-38; per-giełda jest do sprawdzenia, czy nic nie uciekło.
Wycena w PLN – tu sypią się rozliczenia
Do zeznania potrzebujesz wartości w złotych. Przy sprzedaży za PLN jest prosto. Przy parze z USDT, EUR albo przy krypto→krypto musisz przyjąć kurs z dnia transakcji (wartość rynkowa). Nie „średni kurs z całego roku” i nie kurs z dnia wypłaty na konto.
Praktycznie:
- weź datę operacji z CSV,
- ustal wartość obu stron w PLN na ten moment (kurs NBP albo kurs z giełdy – jedna metoda przez cały rok),
- zapisz źródło kursu w kolumnie uwag, żeby za rok wiedzieć, skąd liczba.
Mieszanie metod (raz NBP, raz „co pokazał Binance w appce”) to klasyczny błąd, który wychodzi przy kontroli albo u księgowego.
KUP, FIFO i „jedna średnia na cały portfel”
Koszt uzyskania przychodu przy zbyciu BTC to zwykle: za ile kupiłeś tę część, plus prowizja przy zakupie, plus koszty bezpośrednio związane ze zbyciem. Przy wielu zakupach w różnym czasie nie wrzucaj wszystkiego do jednej średniej „na oko”.
Najczęściej w praktyce stosuje się FIFO (pierwsze kupione – pierwsze sprzedane) albo identyfikację konkretnej partii, jeśli da się ją wykazać. Wybór metody i jej konsekwencje warto potwierdzić z księgowym – my pokazujemy, że ewidencja musi dać się ułożyć w taką kolejkę, a nie że wybieramy za Ciebie metodę podatkową.
Prowizja w BNB, w ETH albo w „punktach” też jest kosztem – przelicz ją na PLN z dnia pobrania fee. Ignorowanie fee zawyża zysk.
Czego nie wrzucać do jednej kupy z PIT-38
Staking, lending, airdropy, mining, płatność kartą krypto i DeFi bywają innym źródłem albo innym momentem przychodu niż zwykłe zbycie na giełdzie. W ewidencji oznacz je osobnym typem. Nie sumuj „wszystkiego co weszło na konto” jako przychodu z kapitału pieniężnego.
Jeśli nie jesteś pewien klasyfikacji – zostaw surową linię (data, tx, kwota) i idź z tym do księgowego. Gorsze jest zmyślenie kategorii niż puste pole „do konsultacji”.
Checklista przed PIT-38
- CSV ze wszystkich giełd z całego roku kalendarzowego,
- wpłaty/wypłaty krypto z własnych portfeli (żeby oddzielić transfer od zbycia),
- każda wymiana krypto→krypto ma linię zbycia,
- prowizje przeliczone na PLN,
- jedna metoda kursu przez rok,
- suma przychodów i KUP zgadza się z arkuszem, nie z „wypłaciłem 40 tys. na konto”,
- kopia arkusza i CSV poza laptopem (dysk, chmura, wydruk – byle nie tylko giełda).
Sam transfer BTC z cold wallet na giełdę przed sprzedażą to nie przychód. Sprzedaż na giełdzie – tak. Portfel i seed: jaki portfel wybrać, fraza seed.
Najczęstsze błędy w ewidencji
- Tylko wypłaty PLN – podatek przy zbyciu, nie przy przelewie do banku.
- Brak wymian krypto→krypto – w CSV giełdy często jako „convert”, nie „sell”.
- Jeden dump z 2026 za trzy lata handlu – bez dat zakupu nie policzysz KUP.
- Duplikaty z kilku eksportów – ten sam trade w dwóch CSV; filtruj po tx-id.
- Ukryte konta (stara Binance, DeFi, karta) – US pyta o Ciebie, nie o „główną giełdę”.
Jak możemy pomóc przy ewidencji
Na konsultacji 1:1 porządkujemy pliki z giełd, oddzielamy transfer od zbycia i układamy arkusz tak, żeby księgowy dostał coś czytelnego. Nie składamy PIT-a za Ciebie i nie wydajemy interpretacji. Przebieg sesji: jak wygląda konsultacja krypto. Stawki: cennik. Tel. 667 85 40 67.
FAQ – ewidencja kryptowalut i PIT-38
Czy muszę mieć ewidencję, jeśli zrobiłem tylko kilka transakcji?
Tak, jeśli było zbycie. Przy trzech sprzedażach arkusz ma trzy linie – i tak lepiej niż szukanie maili z giełdy w kwietniu.
Czy sam CSV z giełdy wystarczy urzędowi?
To dobry surowiec, nie gotowe zeznanie. CSV bywa w USDT, bez KUP i bez innych giełd. Ewidencja w PLN spina wszystko w jeden rok podatkowy.
Czy przeniesienie BTC z Ledger na giełdę wpisuję jako sprzedaż?
Nie. To transfer między własnymi miejscami przechowywania. Sprzedaż zaczyna się, gdy zbywasz krypto (np. BTC na PLN albo na USDT).
Jaką metodę kosztu wybrać – FIFO?
FIFO jest częste i czytelne przy kolejce zakupów. Ostateczny wybór metody i jej zastosowanie do Twojego zeznania potwierdź z księgowym. Ewidencja ma pozwolić tę metodę policzyć, nie zastąpić jego decyzji.
Czy KryptoKonsultant wypełni PIT-38?
Nie. Tłumaczymy proces i ewidencję, nie prowadzimy kancelarii podatkowej. Usługi: zakres konsultacji.