MiCA i ustawa o kryptoaktywach to w 2026 dwa różne piętra prawa. Unijne rozporządzenie MiCA już działa i dotyczy firm, które świadczą usługi krypto. Polskiej ustawy, która miała wskazać nadzór i kary, nadal nie ma: trzecie weto prezydenta Sejm utrzymał na początku września, a 29 września rząd zapowiedział czwartą wersję projektu. Ten tekst jest dla osoby, która chce kupić albo trzymać Bitcoina, a nie dla giełdy piszącej wniosek o licencję.
Aktualizacja: 30 września 2026. To opis publicznie dostępnych przepisów i doniesień (PAP, Bankier.pl, gov.pl, ESMA), nie porada prawna. Zezwolenie sprawdzaj w aktualnym rejestrze ESMA, nie na podstawie tego artykułu.
Co już obowiązuje, a co jeszcze nie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114, nazywane MiCA, stosuje się wprost w całej Unii. Nie czeka na polską ustawę. Od 30 grudnia 2024 r. działa reżim dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów (CASP). Okres przejściowy dla firm, które świadczyły takie usługi już wcześniej, skończył się 1 lipca 2026 r.
Polska ustawa o rynku kryptoaktywów miała wskazać Komisję Nadzoru Finansowego jako organ i dopisać krajowe kary. Rząd przyjął projekt 8 maja 2026 r. (komunikat Ministerstwa Finansów), Sejm uchwalił ustawę po raz trzeci w maju, a prezydent Karol Nawrocki zawetował ją 11 czerwca 2026 r. To było trzecie weto — wcześniej grudzień 2025 i luty 2026. Na początku września Sejm nie odrzucił tego weta. Zabrakło 25 głosów. Krajowa ustawa więc nie obowiązuje.
29 września 2026 r. rzecznik rządu Adam Szłapka powiedział w TOK FM, a potem na konferencji po posiedzeniu Rady Ministrów (relacja PAP), że czwarta wersja projektu może trafić pod obrady rządu w październiku. Ma być zbliżona do poprzedniej, z mocniejszym elementem kontroli przepływów przez służby. Obok leży osobny projekt prezydencki. Żaden z nich nie jest jeszcze prawem. Dopóki ustawa nie przejdzie całej ścieżki i nie zostanie opublikowana, nie układaj planu „co wolno od poniedziałku” na podstawie nagłówka.
Co to zmienia, gdy kupujesz Bitcoin jako osoba prywatna
Samo kupienie, trzymanie albo sprzedanie Bitcoina przez osobę prywatną nie stało się 1 lipca przestępstwem. MiCA wymaga zezwolenia od tego, kto świadczy usługę (giełda, kantor, podmiot przechowujący krypto klientów), a nie od klienta, który zakłada konto. Tak jest zbudowany ten obowiązek w rozporządzeniu. Jak urzędnik albo bank odczyta Twój konkretny przypadek, tego ten tekst nie rozstrzyga.
Zmienia się ochrona, którą masz jako klient:
- Giełda z zezwoleniem CASP w którymkolwiek kraju UE albo EOG może świadczyć usługi także w Polsce (paszport). Licencja nie musi być wydana w Polsce.
- Stary polski wpis w rejestrze działalności w zakresie walut wirtualnych to nie to samo co zezwolenie CASP. Sam wpis sprzed MiCA nie wystarcza po końcu okresu przejściowego.
- Konto u podmiotu bez zezwolenia nie daje zabezpieczeń MiCA, w tym zasad ochrony aktywów klientów. ESMA publicznie wskazywała, że klienci takich firm tej ochrony nie mają.
- Obietnica „anonimowego zakupu bez dokumentów” jest sygnałem ostrzegawczym, nie furtką. Kryteria platformy, bez tej warstwy prawnej: jak wybrać giełdę kryptowalut.
Jak sprawdzić giełdę w rejestrze ESMA
Jeden oficjalny spis prowadzi ESMA, Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych. To tymczasowy rejestr MiCA: pliki CSV, nie wyszukiwarka z logotypem giełdy.
- Wejdź na stronę ESMA o MiCA: Markets in Crypto-Assets Regulation. W momencie pisania tego tekstu pliki były opisane jako zaktualizowane 24 września 2026 r. Przed decyzją sprawdź datę na stronie, nie zdanie z poradnika.
- Pobierz plik authorised crypto-asset service providers (podmioty z zezwoleniem) i osobno plik non-compliant entities (podmioty wskazane jako świadczące usługi bez wymaganego zezwolenia).
- Szukaj nazwy prawnej i domeny ze stopki regulaminu, nie sloganu z reklamy. Marka z YouTube i spółka na zezwoleniu często się różnią.
- Zezwolenie z Niemiec, Francji, Holandii albo innego kraju EOG, z paszportem na Polskę, jest zezwoleniem unijnym. Brak polskiej ustawy nie przekreśla takiej giełdy.
Nie trzymaj listy „bezpiecznych giełd” z bloga. Rejestr się zmienia, a nazwa bywa podobna do strony phishingowej. Ścieżka pierwszego zakupu, już bez tego wątku: jak kupić Bitcoin w Polsce.
Giełda bez zezwolenia — czego nie robić w panice
Jeśli Twoja platforma nie jest na liście CASP albo jest na liście podmiotów niespełniających wymogów, nie kasuj konta o północy i nie przerzucaj środków na pierwszą stronę z Google z hasłem „kantor bez KYC”. Sensowna kolejność:
- Potwierdź nazwę prawną w stopce regulaminu i porównaj ją z rejestrem.
- Włącz 2FA, jeśli jeszcze go nie ma, i sprawdź, czy wypłaty idą tylko na adresy z whitelisty.
- Zdecyduj, gdzie mają wylądować środki: inna giełda z zezwoleniem CASP albo własny portfel. Porównanie: hot wallet czy cold wallet. Zapis frazy: jak zabezpieczyć frazę seed.
- Testuj małą kwotą. Zły adres albo zła sieć nie da się odkręcić ticketem do supportu.
- Zostaw historię transakcji. Do podatku i tak potrzebujesz ewidencji, niezależnie od MiCA. Przy sprzedaży na złotówki: jak sprzedać Bitcoin i wypłacić PLN.
Własny portfel nie jest obejściem MiCA. Trzymanie swoich kluczy to nie świadczenie usługi giełdy innym ludziom. Jest za to miejscem, w którym błąd frazy seed kończy się utratą środków i nikt tego nie cofnie.
Czego polska ustawa nie zmienia w podatku
Brak ustawy o rynku kryptoaktywów nie kasuje PIT-38. Rozliczenie odpłatnego zbycia walut wirtualnych to osobny przepis podatkowy. Zasady, ewidencja i samo zeznanie są opisane osobno:
Nowy projekt może dopisać obowiązki firmom i służbom. Nie zakładaj z wyprzedzeniem, że zmieni Twoją stawkę podatku. Dopóki nie ma opublikowanego tekstu uchwalonej ustawy, do zeznania zostawiasz obecne zasady.
Czego nie zrobimy na konsultacji
Na sesji 1:1 z Mariuszem Kuciel da się przejść konkret: czy nazwa z regulaminu Twojej giełdy w ogóle występuje w rejestrze, jak wygląda wypłata na portfel i czego nie klikać. Nie da się dostać prognozy, czy projekt z października przejdzie, ani polecenia „kup tę monetę”. To nie jest kancelaria. Zakres i cena: usługi, cennik, tel. 667 85 40 67. Przebieg spotkania: jak wygląda konsultacja krypto 1:1.
FAQ – MiCA i zakup Bitcoina w Polsce
Czy kupowanie Bitcoina w Polsce jest legalne po 1 lipca 2026?
Tak. Obrót kryptowalutami przez osobę prywatną pozostaje legalny. Obowiązek zezwolenia CASP dotyczy dostawcy usługi, nie klienta, który kupuje albo trzyma Bitcoina.
Czy polska ustawa o kryptoaktywach już obowiązuje?
Nie, stan na 30 września 2026. Trzecie weto prezydenta z 11 czerwca Sejm utrzymał na początku września. Rząd zapowiedział czwarty projekt, możliwe że na posiedzeniu w październiku. Dopóki ustawa nie zostanie uchwalona i opublikowana, nie obowiązuje.
Czy wpis w polskim rejestrze walut wirtualnych wystarczy?
Nie. To starszy krajowy rejestr. Zezwolenie CASP jest osobną decyzją nadzorcy z kraju UE albo EOG i widać je w rejestrze ESMA. Sam historyczny wpis nie zastępuje licencji MiCA po 1 lipca 2026.
Jak sprawdzić, czy giełda ma zezwolenie MiCA?
W tymczasowym rejestrze ESMA: plik authorised crypto-asset service providers oraz plik non-compliant entities. Szukaj nazwy prawnej i domeny ze stopki regulaminu. Przed decyzją sprawdź datę aktualizacji plików na stronie ESMA.
Co zrobić, gdy giełda nie ma zezwolenia?
Nie przenoś środków na anonimowy kantor z reklamy. Potwierdź nazwę w rejestrze, zabezpiecz konto i zaplanuj wypłatę na giełdę z zezwoleniem CASP albo na własny portfel. Pierwszą wypłatę zrób małą kwotą.
Czy własny portfel jest zakazany przez MiCA?
Nie. Trzymanie własnych kluczy nie jest świadczeniem usługi giełdowej. Odpowiedzialność za frazę seed i za zły adres wypłaty jest wtedy po Twojej stronie. Giełda ani bank tego nie cofną.
Czy MiCA zmienia rozliczenie PIT-38?
Nie tym aktem. Podatek od odpłatnego zbycia walut wirtualnych rozliczasz dalej w PIT-38. Brak polskiej ustawy o rynku kryptoaktywów tego nie uchyla.